Bedoeïenen

Bedo Image

Bedoeïenen zijn nomadische Arabieren die schapen, geiten en kamelen hoeden in de woestijn van het Midden Oosten. De term 'bedoeïen' beschrijft de manier van leven. Het Arabische woord "bedu" betekent "woestijnbewoners".

De bedoeïenen zijn na de Arabische/Islamitische verovering van Egypte (in de 7e eeuw) in de Sinaï neergestreken en komen oorspronkelijk van het Arabische schiereiland. Ze zijn de echte bewoners van de Sinaï, trekkend door de woestijn als nomaden of semi nomaden.

Bedo Image

De Sinaïwoestijn is het leefgebied van10 tot 13 bedoeïenen stammen. Elke stam eist een bepaalde streek op. De Aleiqat stam was een van de eerste stammen die zich in de Sinaï ging vestigen. Hun gebied is aan de Westkust. Een uitzondering is de Gebeliya stam(letterlijk bergbewoner) van het gebied rond St Catherina.Hun voorvaderen werden uit Roemenië en Alexandrië naar de Sinaï gebracht om het klooster te bouwen en te beschermen. Zij hebben dus geen echte bedoeïenen oorsprong.

Tegenwoordig zijn er nog maar weinig bedoeïenen die rondtrekken. De meeste zijn gesetteld,ofwel op afgelegen plaatsen in de woestijn, ofwel in dorpen en (kust)steden daar buiten. Toch zul je bij een bezoek ontdekken dat nog veel gebruiken en tradities intact zijn.

Bedo Image

Bedoeïenen vormen vrij gesloten groepen,met eigen wetten, regels, tradities en gewoonten. Aan het hoofd van een stam staat een Sheikh. Hij heeft geen absolute autoriteit en wordt bij ingewikkelde zaken geacht zijn stamraad te raadplegen. Doordat bedoeïenen hieraan gewend zijn, hebben ze vaak grote moeite met autoriteit en gezag dat van buiten de stam wordt opgedrongen door bijvoorbeeld de Egyptische overheid. Een bedoeïen is een democraat en heeft dorst naar vrijheid en onafhankelijkheid.
Bedoeïenen zijn nogal achterdochtig en men is erg voorzichtig met informatie over hun eigen achtergrond. Gastvrijheid staat hoog aangeschreven bij de bedoeïenen en is een hoofdregel van het leven in de woestijn. Meteen wordt er een kleed gespreid voor de gasten en zoete thee geserveerd.Als de bedoeïenen je koffie aanbieden, geniet dan van de eeuwenoude traditie en het respect dat hier getoond wordt.

Bedo Image

Elke gast kan rekenen op 3 dagen onderkomen,verzorging en bescherming (Zelfs een lid van een vijandige stam). Complexe en strikte regels, waar alle bedoeïenen zich aan houden, maken deze gastvrijheid tot iets wat ongeëvenaard wordt. Een bedoeïen wil het zijn gast zo goed mogelijk maken.Hij geeft je veel eten, desnoods krijgt hij zelf niets. Het eten is eenvoudig. Er wordt uit een gemeenschappelijke schaal gegeten waarbij alleen de rechterhand wordt gebruikt.

De Islam is diep geworteld in hun cultuur en bidden is een integraal onderdeel van het leven. Zij doen het ritueel wassen voor het gebed bij voorkeur met water maar als dit niet beschikbaar is,dan voeren ze dit ritueel uit met zand(zoals dit staat omschreven in de Koran).

Bedo Image

De bedoeïenen zijn tegenwoordig niet de enige bewoners van de Sinaï.Vooral door toerisme zijn meer en meer 'niet bedoeïenen' in de Sinaï komen wonen en werken.De bedoeïenen ondervinden veel problemen van alle nieuwigheden en veranderingen. Vroeger trokken ze van oase naar oase.Het nomadenbestaan wordt echter steeds moeilijker.De machthebbers van buitenaf zijn zich steeds meer gaan bemoeien met de leefgewoontes van de bedoeïenen in de Sinaï. Men tracht hen van hun nomadische bestaan af te brengen.Rondtrekkend volk valt natuurlijk moeilijker te controleren. Dit gaat hand in hand met een politiek van uitsluiting.Eeuwenlang heeft Egypte nauwelijks interesse getoond in dit gebied en zijn bewoners,maar sinds de Camp David akkoorden (terugtrekking van Israel uit de Sinaïwoestijn) en de opkomst van het toerisme is men gaan inzien hoeveel geld de kuststrook van de Sinaï waard is. De bedoeïenen die er al eeuwen leefden werden eigenlijk gewoon genegeerd. De opkomst van het toerisme heeft dramatische gevolgen gehad voor de bedoeïenen.Er zijn grote conflicten ontstaan tussen de bedoeïenen enerzijds en de Egyptische overheid en grote investeerders anderzijds. De overheid heeft in de jaren 80 de kuststrook van Sharm el Sheikh tot Taba aangeduid als groot ontwikkelingsproject.De "Egypttische Riviera" moest grote buitenlandse investeerders gaan aantrekken en er werd alles voor gedaan om het deze investeerders zo gemakkelijk mogelijk te maken. In die eerste ontwikkelingsfase van het kustgebied kwamen de bedoeïenen nauwelijks aan bod als arbeidskrachten,omdat de lonen extreem laag waren.Er werden arbeiders uit Soedan en delen van het Egyptische vasteland gehaald,die voor dat lage loon bereid waren zeer zwaar werk te verrichten. De bedoeïenen kregen een speciale status onder de Egyptische wetgeving.Ze mochten in bepaalde toeristengebieden werken als gids,taxichauffeur,kameelbestuurder of verkoper. Ook begonnen ze op hun land in de kuststrook camp sites te ontwikkelen,met name voor low budget toeristen.

Bedo Image

Vanaf het midden van de jaren 80 ging het helemaal mis voor de bedoeïenen. Zij die stukken land aan de kuststrook in bezit hadden,moesten toekijken hoe de Egyptische overheid hun land verkocht aan buitenlandse investeerders,met name grote hotelketens. Bedoeïenen werden de toegang tot Sharm el Sheikh ontzegd en de woestijn in gedreven als ze er niet werkten of een eigendom hadden. In de zomer van 1999 is de laatste onteigeningsactie geweest:het leger heeft toen een groot aantal camp sites,gerund door bedoeïenen,ten noorden van Nuweiba platgewalst. De laatste 20 jaar werden stukken land aan de kust uitsluitend toegekend aan Egyptische en buitenlandse maatschappijen die in toerisme investeren. Het land,dat al eeuwen eigendom was van de bedoeïenen,werd eenvoudigweg afgenomen:ze zouden niet kunnen aantonen dat ze voor 1982,het einde van de Israëlische bezetting,al in dat gebied woonden.Uiteraard was dat wel degelijk zo,maar een op dat moment grotendeels ongeletterd volk,dat semi nomadisch leefde,had tegenover de overheid geen enkele kans.

Bedo Image

Tegenwoordig zijn er in de Sinaï politieposten opgericht.Er ontstond een besef bij de overheid dat ze dit stuk land en zijn bevolking toch op een of andere manier onder controle moesten zien te krijgen. De manier echter waarop ze dit deden,gecombineerd met een gebrek aan begrip en respect,heeft er toe geleid dat bedoeïenen zich nu nog minder 'Egyptenaar' voelen dan al het geval was. De bedoeïenen zijn al eeuwen gewend aan het feit dat de Sheikh degene is aan wie ze verantwoording af leggen.Iemand die ze respecteren en die ze op gelijke voet tegemoet treden.Conflicten werden binnen de stam opgelost en dat is eeuwenlang goed gegaan. Nu de overheid probeert hierop grip te krijgen,zonder rekening te houden met deze eeuwenoude tradities,leidt dit tot grote conflicten. De bedoeïenen accepteren deze inmenging in hun cultuur niet.Er is geen wederzijds respect en vriendschappen tussen Egyptenaren en bedoeïenen zijn eerder zeldzaam. Daarnaast zijn er nog groepen bedoeïenen die in het binnenland leven en nauwelijks in aanraking komen met de veranderingen in de kuststrook.Zij staan nergens geregistreerd. Een echte integratie van de bedoeïenen in de Sinaï met de rest van Egypte lijkt met de huidige aanpak weinig kans te hebben. Egyptenaren worden gestimuleerd naar de Sinaï te verhuizen om daar in toerisme of andere industrie te gaan werken,terwijl bedoeïenen daar systematisch worden buitengehouden. Kamelenritjes en bedoeïenenfeesten in de woestijn zijn echte toeristentrekkers in Sharm el Sheikh,maar worden zelden tot nooit georganiseerd door echte bedoeïenen omdat die geen vergunning krijgen dit werk te doen. Het gevolg is grote werkloosheid. Door hun afgelegen locatie zijn de voedseltransportkosten hoger.Dus terwijl de bedoeïenen veel minder inkomsten hebben is het voedsel duurder. De Egyptische overheid heeft hier weinig aandacht voor.Tegenwoordig verklaren ze op papier wel degelijk geld uit te trekken voor deze minderheden. In realiteit blijkt,zo hebben we ook geleerd over de werking van het internationale ontwikkelingshulpsysteem,het meeste geld nooit bij de doelgroep aan te komen.